Sivas'ta marketten ya da pazardan peynir alanlar yakında raflarda farklı etiketlerle karşılaşacak. Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, 2015'ten bu yana uygulanan tebliğin yerini aldı ve ülke genelinde peynirin üretiminden satışına kadar bütün aşamaları yeniden tanımladı.
Yeni kurallara göre peynir yapımında süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışında kalan hayvansal ve bitkisel yağlar kullanılamayacak. Tek istisna çeşnili taze peynirler oldu: Bu ürünlerde, kıvamı korumak amacıyla teknolojinin izin verdiği ölçüde nişastaya izin verildi.
"Köy peyniri" yazısı etiketten kalkıyor
Tüketiciyi en çok ilgilendiren değişiklik etiketlerde. Ambalajlarda "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi nitelemeler artık yer alamayacak. Bunun yerine ürünün yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte yazılacak. Olgunlaştırılarak satılan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak, olgunlaştırma süresi de ayrıca belirtilecek. Farklı hayvanların sütü karıştırılarak yapılan peynirlerde süt türleri, miktarı en fazla olandan en aza doğru sıralanacak.
Çiğ sütten ya da yalnızca hafif ısıl işlem (termizasyon) görmüş sütten yapılan, telemesi haşlanmamış peynirler en az 4 ay olgunlaştırılmadan satışa çıkamayacak. Bu ürünlerin etiketinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre puntoyla "çiğ sütten üretilmiştir" ibaresi bulunacak. Kaşarda "eski" ifadesi ise ancak en az 120 gün olgunlaştırılan ürünlerde kullanılabilecek.
Çeşni sınırı ve soğuk zincir şartı
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde yüzde 15'i aşamayacak; şeker eklenen ürünlerde ilave şeker oranı etikete yazılacak. Peynirlerin depolanması, taşınması ve satışı sırasında 10 derecenin altında tutulması zorunlu hale geldi. Eritme peynirinin açıkta (dökme) satışı ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması da yasaklandı.
Kentte gıda işletmelerine yönelik denetimler son haftalarda da gündemdeydi; Zara'da gıda işletmelerinde yapılan hijyen ve güvenlik denetimi bunlardan biriydi. Yeni tebliğ, bundan sonraki denetimlerde peynir ürünlerinin de bu kurallara göre değerlendirilmesinin önünü açıyor.
Uyum için 30 Nisan 2027'ye kadar süre
Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uymaları için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sürülen peynirler raf ömrü bitene kadar satılabilecek. Ancak yeni düzenlemeye uymayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027'den sonra raflarda bulundurulamayacak. Yani Sivas'ta da önümüzdeki aylarda raflarda eski ve yeni etiketli ürünler bir süre yan yana görülecek; semt pazarlarında ve marketlerde paketli peynir alırken etiketteki olgunlaştırma süresi ile süt türü bilgisine bakmak, ürünü tanımanın en kısa yolu olacak.
Fotoğraf: E4024 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
